Ta strona mo瞠 zapisywa pliki cookies na Twoim urz康zeniu o ile pozwalaj na to ustawienia Twojej przegl康arki. Dowiedz si wi璚ej o polityce cookies w paxo.pl.

Dom pasywny - nasza przysz這嗆?

Ideali軼i w budownictwie pasywnym widz zapowied architektury przysz這軼i. Reali軼i – traktuj je jak idea, do kt鏎ego owszem, nale篡 d捫y, ale rozs康nie traktuj帷 je jako pewien wz鏎, do kt鏎ego powoli trzeba d捫y. Dla sceptyk闚 jest to, co najwy瞠j pewien teoretyczna konstrukcja b璠帷a odpowiednikiem politycznej utopii. Czym tak naprawd s domy pasywne?

Domy pasywne to jak na razie najdalej id帷y projekt zwi您any z ekologicznym nurtem, kt鏎y zaczyna dominowa w architekturze. Efekt cieplarniany, rosn帷e ceny energii konwencjonalnej i wyczerpywanie si jej 廝鏚e, a tak瞠 fakt, 瞠 spalanie ropy, w璕la czy gazu jest na d逝窺z met mordercze zar闚no dla 鈔odowiska naturalnego, jak i dla ludzkiego zdrowia sprawiaj, 瞠 bran瘸 budowlana zaczyna szuka rozwi您a, kt鏎e mo積a by opatrzy zielon etykiet „ekologiczne”. Pozornie dochodzi tu do zderzenia dw鏂h racji – z jednej strony ekonomia ca造 czas, wskazuje na budownictwo konwencjonalne, jako na optymaln metod wznoszenia budynk闚 na obecnym etapie rozwoju, z drugiej strony odpowiedzialno嗆 za losy naszej planety kaza豉by zrezygnowa z cz窷ci zysk闚 i inwestowa w dro窺ze, ekologiczne rozwi您ania.

Mo瞠 si bowiem okaza, 瞠 rosn帷a 鈍iadomo嗆 ekologiczna konsument闚 sprawi, 瞠 w perspektywie 10-20 lat popyt na budynki przyjazne 鈔odowisku wzro郾ie. A 瞠by by przygotowanym na taki zwrot sytuacji, inwestowa trzeba ju dzi. Dlatego coraz cz窷ciej firmy poszerzaj swoje oferty o rozwi您ania „ekologiczne.

Dom pasywny a dom energooszcz璠ny

Poj璚ie domu pasywnego ukszta速owa這 si w latach 80-tych i wtedy te stworzono podstawy teoretyczne dla tego typu budownictwa. Wed逝g dr Wolfganga Feista, za這篡ciela Instytutu Budownictwa Pasywnego (Passivhaus-Institut) dom pasywny, to budynek o zapotrzebowaniu na energi do ogrzewania wn皻rza na poziomie 15 kWh/m2 rocznie. Oznacza to, 瞠 w domu pasywnym do ogrzania jednego m2 powierzchni potrzeba rocznie zaledwie 1,5l oleju opa這wego lub 1,5 m3 gazu ziemnego. Dodatkow energi uzyskuje si dzi瘯i pasywnym 廝鏚這m ciep豉 – czyli przede wszystkim promieniowaniu s這necznemu, ale tak瞠 urz康zeniom elektrycznym czy nawet… samym mieszka鎍om. Ciep這 jest r闚nie „odzyskiwane” ze zu篡tego powietrza i wykorzystywane do podgrzewania powietrza wentyluj帷ego budynek. Idea domu pasywnego zak豉da, 瞠 okna i drzwi, kt鏎e w budynku konwencjonalnym odpowiadaj nawet za 40% strat ciep豉, w domu pasywnym maj dogrzewa pomieszczenia, poniewa zgodnie z teoretycznymi za這瞠niami ciep這 p造n帷e przez nie do wn皻rza budynku (promienie s這neczne) powinno mie wi瘯sz warto嗆 ni ciep這, kt鏎e pokonuje drog w odwrotnym kierunku.

Od razu trzeba zaznaczy, 瞠 dom pasywny to nie to samo, co dom energooszcz璠ny, cho poj璚ia te czasem s mylone, lub u篡wane zamiennie. Dom energooszcz璠ny to budynek, kt鏎ego koszty utrzymania s 4-5-krotnie mniejsze ni budynku konwencjonalnego, ale w przeciwie雟twie do domu pasywnego posiada on centralne 廝鏚豉 energii ze spalania paliw nieodnawialnych. Do rocznego ogrzania takiego budynku potrzeba nieco wi璚ej oleju lub gazu (popularne s domy pi璚io- i trzylitrowe, czyli takie, kt鏎e do ogrzania wymagaj 5 lub 3 litr闚 oleju opa這wego). Dom energooszcz璠ny jest dzi瘯i temu atrakcyjniejszy dla architekta – gdy daje mu wi瘯sze pole manewru przy projektowaniu budynku – i co za tym idzie tego typu budynki s znacznie popularniejsze.

Izolacja ponad wszystko

W jaki spos鏏 teoretycy budownictwa pasywnego chc uzyska tak dobre parametry energetyczne domu? Wymaga to niew徠pliwie ca貫go szeregu sztuczek i elastycznego dopasowywania si do praw fizyki i chemii, kt鏎e zyskuj prymat nad wszystkimi innymi aspektami budownictwa (estetyka, kszta速 dotychczasowej architektury na danym terenie itp.). Najbardziej podstawowym zabiegiem jest dodatkowa izolacja 軼iany, dachu i pod這gi. Wsp馧czynnik przenikania ciep豉 ca貫go budynku U musi by dla domu pasywnego mniejszy ni 0,15W/m2K (dla budynk闚 energooszcz璠nych dopuszczalny jest pu豉p U=0,25W/m2K). Aby osi庵n望 tak imponuj帷y wynik wsp馧czynnik przenikania ciep豉 dla izolacji musi wynosi poni瞠j U=0,13W/m2K. To jednak dopiero pierwszy krok w stron domu pasywnego i niespecjalnie dla niego charakterystyczny – w ten sam spos鏏 zostaj docieplane budynki energooszcz璠ne.

R闚nie naturalne jest dodatkowe uszczelnienie okien i drzwi. Generalnie w domu pasywnym nie ma mowy o zwi瘯szeniu cyrkulacji powietrza przez rozszczelnianie okien – tutaj musz by one maksymalnie szczelne – dlatego stosuje si potr鎩ne szyby, z dwoma komorami izolacyjnymi wype軟ionymi gazem szlachetnym (argon) i izoluj帷ymi termicznie ramami okiennymi. Wsp馧czynnik przenikania ciep豉 dla okien zastosowanych w budownictwie pasywnym musi by mniejszy ni 0,8 W/m2K (dla szyby mniej ni 0,6 W/m2K), natomiast przenikalno嗆 energii s這necznej powinna by wy窺za ni 50%. To poprzeczka zawieszona znacznie wy瞠j ni w przypadku dom闚 energeooszcz璠nych, kt鏎ych tw鏎cy „zadowalaj si” wynikiem na poziomie 1,8 W/m2K.

W domu pasywnym niezb璠na jest kontrolowana wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciep豉, a rozk豉d instalacji grzewczej powinien by taki, aby przy minimalnym nak豉dzie koszt闚 uzyska jak najlepszy rozk豉d temperatur w pomieszczeniach. Wskazane jest r闚nie zastosowanie system闚 pozwalaj帷ych na pobieranie oraz magazynowanie energii s這necznej. Jednak najbardziej charakterystyczn cech dom闚 pasywnych jest ich specyficzna konstrukcja, kt鏎a znacznie odbiega od budownictwa konwencjonalnego.

Dom pasywny powinien by zaprojektowany tak, aby zminimalizowa straty ciep豉 i zmaksymalizowa ilo嗆 ciep豉 pozyskiwanego „z zewn徠rz”. W zwi您ku z tym nale篡 go usytuowa w taki spos鏏, aby od strony nas這necznionej znajdowa豉 si maksymalna liczba okien (idea貫m by這by gdyby niemal ca豉 軼iana by豉 oszklona). Po stronie nas這necznionej powinny r闚nie znajdowa si wszystkie pomieszczenia mieszkalne – co zapewnia dodatkowe 廝鏚這 energii w postaci mieszka鎍闚 oraz sprz皻u elektronicznego. Z kolei, je郵i chodzi o stron pozbawion dost瘼u s這鎍a – tam ilo嗆 okien powinna by minimalna, poniewa ka盥e okno po tej stronie generuje straty ciep豉. Dlatego w豉郾ie po stronie „zacienionej” nale篡 rozmieszcza pomieszczenia „u篡tkowe” - garderoby, sk豉dziki, 豉zienk. Je郵i chodzi o sam bry喚 budynku to powinna si ona charakteryzowa jak najmniejsz powierzchni – gdy im powierzchnia mniejsza, tym mniejsza jest styczno嗆 budynku ze 鈔odowiskiem zewn皻rznym, a wi璚 mniejsze s te mo磧iwo軼i straty ciep豉. Mi這郾icy wyszukanych, barokowych form w przypadku domu pasywnego musz o nich zapomnie. Okazuje si bowiem, 瞠 sprawdza si tutaj znana matematykom prawda i figur idealn jest kula – a w tym przypadku p馧kula. Dom pasywny by豚y najwydajniejszy gdyby kszta速em przypomina igloo, ale taka konstrukcja by豉by nies造chanie droga. Nie zmienia to jednak faktu, 瞠 architektura domu pasywnego kieruje si ku owalom – jak najmniej po陰cze 軼ian i za豉ma to has這, kt鏎e musi przy鈍ieca tw鏎com takich dom闚. Mo積a te zapomnie o interesuj帷ym dachu – najlepiej jest, gdy go… wcale nie ma, a je郵i ju musi by to wskazany jest co najwy瞠j minimalny jego spadek.

Domy pasywne na razie pozostaj g堯wnie ide, ale ju doczeka造 si kilku realizacji. Na terenie Unii Europejskiej istnieje dzi ok. 10 tysi璚y budynk闚 wykonanych zgodnie z zaleceniami dr Feista, ale ju np. w Polsce taki dom jest tylko… jeden! Generalnie o ich sukcesie lub jego braku zadecyduje tak naprawd to, jak kszta速owa si b璠 ceny konwencjonalnych 廝鏚e energii. Dzi jeszcze, wed逝g ekonomist闚, z finansowego punktu widzenia inwestycja w dom pasywny po prostu si nie op豉ca, poniewa nawet w kilkunastoletniej perspektywie zsumowane koszty budowy i p騧niejszego u篡tkowania przewy窺zaj analogiczne koszty ponoszone w zwi您ku z budownictwem konwencjonalnym. Trudno te dzi wyobrazi sobie budow np. osiedli pasywnych – wydaje si, 瞠 na razie koncepcja ta mo瞠 by realnie zastosowana tylko w przypadku budownictwa jednorodzinnego. Wszystko mo瞠 si jednak zmieni za 10-20 lat. Ograniczenia emisji CO2 w UE doprowadzi w ko鎍u do skokowego wzrostu cen energii konwencjonalnej, a spo貫czny op鏎 przed budow reaktor闚 atomowych mo瞠 zach璚i inwestor闚 do zaproponowania alternatywy dla gigantycznych rachunk闚 za pr康 w豉郾ie w postaci dom闚 pasywnych. Zreszt niewykluczone, 瞠 prace nad projektami dom闚 tego typu doprowadz do spadku ich ceny (dzi jest ona wy窺za od budynku wykonanego w konwencjonalny spos鏏 o nawet 20%). Barier, jak b璠 mieli do prze豉mania tw鏎cy dom闚 pasywnych b璠zie niew徠pliwie ich niekonwencjonalny wygl康, kt鏎y znacznie odstaje od kszta速u innych zabudowa, ale to wyzwanie dla architekt闚, kt鏎emu niew徠pliwie pr璠zej czy p騧niej podo豉j.

Rozw鎩 budownictwa pasywnego powinni oczywi軼ie obserwowa przede wszystkim producenci okien, drzwi i bram, kt鏎zy, je郵i dostosuj si do wy窺zych norm stawianych przepuszczalno軼i cieplnej ich produkt闚, mog czerpa profity z rozwoju budownictwa pasywnego i energooszcz璠nego (z tego drugiego ju zaczynaj zreszt czerpa). Jest tu jednak r闚nie miejsce dla producent闚 os這n – rolety zewn皻rzne, ale te rolety wewn皻rzne czy 瘸luzje mog by jednym z element闚 systemu alternatywnego dla energo瞠rnej klimatyzacji – pozwalaj帷 na regulowanie dop造wu 鈍iat豉 w miesi帷ach letnich, kiedy wn皻rza i tak s wystarczaj帷o dogrzane. Wa積e jest te, 瞠by automatyka oferowana dla u篡tkownik闚 os這n mog豉 by zasilana energi s這neczn – innego rodzaju automatyka nie ma zastosowania w budownictwie pasywnym. By mo瞠 jest jeszcze za wcze郾ie by nastawia si na tego typu produkcj, ale ekologicznego trendu nie spos鏏 nie zauwa瘸. Poza tym – 鈍iat nale篡 do odwa積ych, o czym s przekonani zwolennicy dom闚 pasywnych, kt鏎zy niew徠pliwie zrobi wszystko, aby ich idea przekszta販i豉 si na dobre w rzeczywisto嗆.

Data modyfikacji: 2010-02-11

毒鏚這: paxo.pl

Artyku wy鈍ietlono: 731 razy

Szukaj w paxo.pl

Reklama